Heeft Zwitsers referendum omgekeerd effect?

“Moslims zullen zich nog meer uitgesloten voelen”

“De Zwitsers stemden voor het verbod op minaretten uit angst voor de islam”, beweert Lluis Maria de Puig, voorzitter van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa. Maar waaruit vloeit die angst voort? En wat kan men er tegen beginnen? Mohamed Achaibi, lid van de Moslimexecutieve, pleit voor een positieve dialoog.

(image: Creative Commons by Neil Rickards)

Als de klimaattop van Kopenhagen straks op een succes uitdraait, worden Europa en de rest van de wereld mogelijk volgebouwd met windmolens. Toch heeft een aanzienlijk deel van de Europeanen liever niet dat er straks ook nieuwe minaretten aan de skyline verschijnen. Eerder werd al duidelijk dat 57,5 % van de Zwitsers voor een verbod op het bouwen van nieuwe minaretten had gestemd. Later bleek uit enquêtes dat 60% van de Belgen en 46% van de Fransen ook gewonnen zijn voor zo’n verbod.

Toch was het referendum over de minaretten louter een symbooldossier meent Meryem Kanmaz van het Expertisecentrum voor Islamitische Culturen in Vlaanderen (ECICV). Volgens Kanmaz is er een groeiende onverdraagzaamheid tegenover moslims. De vrees van sommigen voor geluidsoverlast en ‘het niet passen in de ruimtelijke ordening’ zijn volgens haar drogredenen. “Achter deze ogenschijnlijk objectieve bezwaren schuilt de eigenlijke bekommernis: de angst voor islam”.

Luis Maria de Puig, voorzitter van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa, deelt deze mening. “Deze uitslag wijst op angstgevoelens die leven bij de Zwitserse bevolking – en de Europese bevolking in het algemeen – tegenover behoudsgezinde moslims”, aldus de Puig. Maar hij wijst ook op een omgekeerd effect: in plaats van zich te richten op de oorzaken van de behoudsgezinde gevoelens, riskeert deze discussie de gevoelens van uitsluiting aan te moedigen bij diezelfde behoudsgezinde moslims.

We legden deze paradox voor aan Mohamed Achaibi, lid van de Moslimexecutieve en secretaris van de Vlaamse Unie van Marokkaanse Moskeeën.

De uitslag van het Zwitsers referendum zou dus het resultaat  kunnen zijn van angstgevoelens tegenover behoudsgezinde moslims. Gaat u daarmee akkoord?

“Ik sluit me daarbij aan, want angst is er zeker. De islam is de laatste jaren in een zeer negatief daglicht gesteld. Hetzij door moslims zelf, hetzij door mensen die pretenderen moslim te zijn en dan verschrikkelijke dingen doen. Maar aan de andere kant zijn er ook een aantal vooroordelen over de islam die de ronde doen. Ik verwijs daarbij naar bepaalde zaken die uit hun context worden getrokken, zoals zelfmoordaanslagen. Het zijn deze zaken die het vaakst de media halen en bijgevolg het vaakst de (Vlaamse) publieke opinie bereiken.”

Als het resultaat is dat behoudsgezinde moslims zich nog meer uitgesloten gaan voelen, dan  is dat best paradoxaal, vindt u ook niet?

“Inderdaad. En die gevoelens van uitsluiting zijn er wel degelijk bij veel moslims in West-Europa. Ze hebben vaak het gevoel niet gerespecteerd te worden. Er is vrijheid van godsdienst, maar toch mogen moslima’s geen hoofddoek dragen. Dat wordt toch nog steeds gezien als een ernstige schending van de individuele vrijheid. Hierdoor gaan moslims zich ook de vraag stellen: ‘wil men ons wel?’ en ‘wil men ons geloof wel?’. Wij pleiten daarom voor een debat, want het kan niet de bedoeling zijn om de islam uit te bannen. Toch zijn er nu al moslims die zich afvragen welk land als volgende iets zal verbieden. En ook wat de volgende stap zal zijn: een verbod van de moskeeën tout court? Je merkt ook dat extreemrechtse politici meteen inspelen op het Zwitserse referendum…”

… Doelt u dan op de reacties van Filip Dewinter en Geert Wilders, die meteen aankondigden een soortgelijk referendum te willen organiseren in eigen land?

“Ja, dit is natuurlijk een geschenk voor hen om op te bouwen en de burgers schrik aan te jagen voor de islam.”

Zou het voor sommige ‘burgers met schrik’ niet kunnen helpen om eens een kijkje te gaan nemen in een moskee? Het kan misschien veel angstgevoelens wegnemen als ze zien dat een moskee een gewone plaats is waar mensen samenkomen om hun geloof te beleven…

“Daar zijn we van overtuigd. We zetten daarom ook acties op, houden open moskeedagen en delen ook brochures uit om niet-moslims de moskee te leren kennen. Ik denk dat we nog meer inspanningen kunnen én moeten doen om de islam beter uit te leggen aan zij die er schrik van hebben. Zo kunnen we duidelijk maken dat het een godsdienst is die vrede, verdraagzaamheid, en tolerantie predikt, in tegenstelling tot wat sommigen beweren. Daarom pleiten wij ook al jaren voor het opzetten van een grondig en positief debat over de inbedding van de islam in Vlaanderen. Het is goed dat de Vlaming, of nog beter: de niet-moslim, de islam leert kennen.”

Daar is misschien nog werk voor de boeg: uit een enquête van iVox in opdracht van Le Soir bleek onlangs dat 60% van de Belgen voor een minarettenverbod is. Verbaast u dat?

“Niet helemaal. Als je kijkt naar wat er de laatste jaren aan het gebeuren is en hoe de publieke opinie zich opstelt naar de moslims toe… Het is natuurlijk een enquête met harde cijfers, maar toch ga ik ervan uit dat het merendeel van de Belgische burgers nog steeds verdraagzaam zijn tegenover andere religies. Laat ons stellen dat de soep nooit zo heet gegeten wordt als ze wordt opgediend.”

Advertisement